1) ฮากกา…เป็นเชื้อสายหนึ่งของชาติพันธุ์ฮั่น
ที่ไม่แสดงชื่อตาม ถิ่นฐานแหล่งกำเนิด
ฮากกา…เป็นชื่อที่ผู้อื่นเรียก…อาคันตุกะ ผู้มาเยือน จากแดนไกล
ฮากกา…รากเหง้าดั้งเดิม
อยู่ที่ไหน ไกลแค่ไหน…ไม่รู้…แม้แต่คนฮากกาเอง
ฮากกา…เหมือนผู้ลี้ลับจากแดนสนธยา แต่ปรากฏตัวตนตลอดมา…ในประวัติศาสตร์
2)
กี่ศึกกี่สงคราม กี่กลียุคในอดีต
นับแต่ราชวงศ์ซ่ง หยวน หมิง และ ชิง
เป็นภาพขัดแย้ง ของชนชาวฮั่น ที่อุดมด้วยอารยธรรม…สูงส่งล้ำลึก
มากมายแนวคิด ปรัชญาอุดมการณ์…แต่ระบบการปกครอง อ่อนแอล้าหลัง
โอ้…ซือหม่าเชียน ท่านไม่ควรบันทึก ประวัติจีนด้วยรอยหมึก…ต้องเป็นรอยเลือด
3)
กี่ศพกี่ร่าง ที่หลั่งเลือดพลีกาย…ลับหายไปใน
สนามสงคราม
กี่ตัวเลขสถิติ ของชีวิตคน ที่ตายเหมือนใบไม้ร่วง…สูญไปกับกาลเวลา
ไม่มากกว่าใคร ไม่น้อยกว่าใคร แต่ไม่รู้เท่าไหร่ นับไม่ถ้วน…ศพของคนฮากกา
คนฮากกา…ผู้ไม่เคยตกหล่น
จากประวัติศาสตร์ ในฐานะวีรชน…นิรนาม
4)
การเข่นฆ่าที่หฤโหด ของศัตรูผู้พิชิต…จากซงหนู
จากมองโกล จากแมนจู
คลื่นคนเผ่าอื่น อพยพหลบหนี
ไปสู่แคว้นอื่น ที่ปลอดภัย ที่ดีกว่า
แต่ฮากกายืนหยัดต่อต้าน ที่สุด…พ่ายแพ้ แตกยับกระเจิง
สาหัสสากรรจ์
สู้ด้วยศักดิ์ศรีฮั่น…ทั้งที่ฮ่องเต้ขุนนาง ขลาดเขลากลัวตาย…คุกเข่าจำนน
5)
ที่สุด…อยู่ไปก็ตาย อยู่ไปก็อัปยศ จำพรากจากถิ่น…ไปไกล ไปไหนไม่รู้
ไม่ใช่เป็นการอพยพธรรมดา
แต่เป็นการหนีศัตรู ที่ตามฆ่า…ล้างโคตรเผ่าพันธุ์
ไป…ให้ไกลสุดพสุธา ไป…ให้ไกลสุดเส้นขอบฟ้า…ไป…ให้ไกลที่สุด
เก็บชีวิตไว้ ตัวชาติคือตัวคน ตราบที่ตัวตนยังอยู่…ตัวชาติจะยัง
ดำรงนิรันดร์
6)
คาราวานเดินทาง ครั้งแล้วครั้งเล่า สุดทาง…ที่ไหน
ไม่มีเป้าหมาย
ครั้งนี้…ไม่ใช่ครั้งแรก และครั้งนี้…ไม่ใช่ครั้งสุดท้าย ที่ต้องเดินทาง
ตรรกะของทั้งหมด เป็นต้นทุนของเกียรติภูมิ และศักดิ์ศรีของชาติพันธุ์
ไม่ใช่เพราะลิขิตสวรรค์ แต่เป็นสิ่งที่ฮากกา…เลือกแล้วที่จะเป็น
7)
ระหกเหินไป ถึงแผ่นดินใด ล้วนมีชนเผ่าฮั่นอื่น…จับจองอยู่ก่อน
ชัยภูมิทำเล อุดมสมบูรณ์
ไม่เหลือเผื่อให้ สำหรับฮากกา…ผู้มาใหม่
ทางเลือกทางเดียว…เทือกเขาสูงไกล
ทุรกันดาร…โอ้ฮากกา…หรือเจ้ามีทางเลือกอื่น
ที่ใดที่อยู่ได้ ที่นั่นเป็นบ้าน…ดีที่สุดแล้ว
บ้านของฮากกา…ซอกหลืบขุนเขา
8)
ชุมชนฮากกา ไม่มีบ้านเรือน
ที่วิจิตรยิ่งใหญ่ โดดเด่นอลังการ
มีแต่กองกระดูก แผ่นป้ายบรรพชน…มีแต่หนังสือตำรา เทิดทูนหวงแหน
เพื่อเป็นสักขี ว่าคนฮากกา ยังมีรากเหง้า
ชาติพันธุ์ของฮั่น…อย่างทรนง
เพื่อเป็นอัตลักษณ์ แห่งภาษาและวัฒนธรรม…ที่ฮากกา ไม่ยอมสูญสลาย
9)
ความอดทนของชีวิต จะบ่มเพาะได้
จากสภาวะที่…ทุกข์ยากแสนเข็ญ
ความแข็งแกร่งของจิตใจ จะหล่อหลอมได้ จากทุกขณะ…ที่กดดันบีบคั้น
สำนึก ที่หยั่งลึก ทุกอนูสายเลือด
เป็นความหมาย…เป็นมรดกของจิตวิญญาณ
คำสั่งเสียของ บรรพชนฮากกา
แม้ก่อนสิ้นลม…ลูกเอ่ย ต้องเรียน
10) อย่ากังขา ทางเลือกของฮากกา…ในขณะนั้น…ด้วยสายตาและความคิด…ในขณะนี้
ชัยภูมิที่แร้นแค้น ไม่มีทรัพย์ในดิน ไม่มีสินในน้ำ…ความมั่งคั่งของทรัพย์กรธรรมชาติ…ไม่มี
ปัจจัยการผลิต ทุกอย่างขาดแคลน ห่างไกลความเจริญ…บุญแล้ว
ที่ยังมีชีวิตอยู่
ทางเลือก…ต้องเรียน เพื่อสร้างคน คนที่มีความรู้ คนที่มีความคิด
11) การเรียนสำหรับฮากกา ไม่ใช่เรียนตามหน้าที่…แต่มันเป็นสรณะของชีวิต
ต้องเรียนให้มากที่สุด ลึกที่สุด สูงที่สุด จนถึงระดับ…ราชบัณฑิต
กระดาษ จานหมึก แท่งหมึก และพู่กัน…เป็นสมบัติที่ศักดิ์สิทธิ์
ของฮากกา
ภาพลูกหลานผู้ใฝ่เรียน เป็นเกียรติยศยิ่งแล้ว…สำหรับครอบครัวฮากกา
12) ไม่น่าเชื่อ ที่ทางเลือก
ของคนฮากกา ในวันที่…อับจนและมืดมิด
จะกลายเป็นแสงสว่าง ฉายทางให้ฮากกา…ไปสู่พลังการเรียน
ที่หนักแน่นเข้มข้น
มิได้หมายความว่า ชนฮั่นเผ่าอื่น จะละเลยการเรียน…แต่สำหรับคนฮากกาแล้ว
นิยามการเรียน เป็นความหวังอนาคต เป็นเป้าหมายชีวิต…เป็นทั้งหมดของชาติพันธุ์
13) จากอดีตที่ยาวนาน นับแต่มีคำว่า "คนฮากกา" ในประวัติศาสตร์จีน
ทุกมณฑลเมือง
ทุกตำบลหมู่บ้าน
ที่มีชุมชนฮากกา
ตั้งรากฐานอยู่
จะไม่ปรากฏ โบราณสถาน
ปราสาทราชวัง คฤหาสน์ที่…โอ่อ่าโอฬาร
ไม่มีคนฮากกา
ที่มั่งมีด้วยลาภยศ ในบริบทของ ฮก
ลก ซิ้ว
14) ในพิพิธภัณฑ์ ในหอวัฒนธรรม
ของฮากกา ในแต่ละเมือง
จะปรากฏแต่ รูปภาพชื่อคน ผู้กล้าฮากกา ที่สละชีพ…เพื่อชาติ
จะบันทึกแต่ ประวัติบัณฑิต นักคิด นักกวี…คนเก่งของฮากกา
อย่าประหลาดใจ ตำนานฮากกา ไม่มีอะไรยิ่งใหญ่…มีเพียงเล็กน้อย
เท่านี้จริงๆ
15) ซุนยัดเซ็น ใช้เวลาทั้งชีวิต เพื่อทำงานเล็กๆ
เพียงชิ้นเดียว…ปฏิวัติราชวงศ์ชิง
เติ้งเสียวผิง ผู้เกิดมา เพื่อทำงานง่ายๆ เพียงอย่างเดียว…เปิดจีนเสรี
กำแพงยักษ์ พระราชวังสี่ฤดู อาจสร้างใหม่ได้…ด้วยเวลาเพียงไม่กี่สิบปี
แต่คนอย่าง เหวินเทียนเสียง
ชิวฝงเจี่ย เยียะเจี้ยนอิง…เวลากี่ร้อยปี จะมีได้อีก
16) สิ่งปลูกสร้าง ที่เป็นรูปธรรม
หลงเหลือให้เห็น เป็นวัตถุพยานประวัติศาสตร์
บ้านทรงมังกรโอบ
บ้านทรงป้อมอิฐ ทรงเหลี่ยมทรงกลม…หยาบทื่อ แข็งแกร่ง
บ่อน้ำประจำบ้าน ศาลาบรรพชน…เรียบง่าย ไร้รูปรอยประดิษฐ์ศิลป์
แต่นี่คือ ที่เกิด ที่อยู่
ของวีรชนที่ฮากกาสร้างไว้…สำหรับแผ่นดินจีน
17) ฮากกา…ผู้ไม่ปรากฏ ต้นรากที่มา
ที่อยู่ฐานถิ่น…ของแผ่นดินจีน
ฮากกา…ผู้เป็นทุกอย่าง ทั้งรูปธรรมนามธรรม…ของอารยธรรมจีน
ฮากกา…ผู้ปรากฏแต่ชื่อ ในบันทึกวีรกรรมสงคราม…ของประวัติศาสตร์จีน
ฮากกา…ผู้ฝากเสียงภาษา ผู้ฝากคำกวี เป็นมรดก…ของวรรณกรรมจีน
18) ตัวคน…คือผู้มีชีวิต เป็นหลักฐานบทนิยาม…ของอารยธรรมชาติหนึ่ง
ตัวคน…คือผู้มี
คือผู้เป็น บทพิสูจน์คุณค่า…ของวัฒนธรรมชาติหนึ่ง
ประเทศ แผ่นดิน สังคม
ในที่สุดของความหมาย…คือชีวิต คือตัวคน
โอ้…ฮากกา
เจ้าได้ทำ เจ้าได้เป็น ในสิ่งที่ดีที่สุดแล้ว…ของความเป็นคน
กู่เค่อ
กรุงเทพ - มกราคม 2006